Tiếng thơm từ trong Thành cổ

Ghi chép của NGUYỄN VĂN HẢI

Mỗi lần vào thăm Trường Sĩ quan Chính trị, đi qua vòm cổng Thành cổ nhà Nguyễn xuyên qua ba thế kỷ dưới bóng cây si già trăm tuổi cành lá sum suê, tôi đã thấy toát lên vẻ đẹp thâm trầm, cổ kính của một mái trường quân sự mà nhiều người vẫn gọi vui là cái nôi đào tạo “quan văn” cho các đơn vị cơ sở trong toàn quân. Dạo bộ một vòng trong khu vực nội Thành cổ, tôi thấy lòng mình trở nên dịu êm, thư thái bởi những hàng cây cổ thụ rợp bóng, những ngôi nhà giản dị và những khuôn viên, bồn hoa tươi tắn sắc màu.

Sáng sáng, khi các học viên lên giảng đường, đi qua các đường ngang lối dọc, hình như bên tai tôi chỉ thấy tiếng chim ríu rít chuyền cành và thỉnh thoảng nghe thấy tiếng giảng bài trầm ấm của các thầy vọng ra từ các lớp học. Nhưng đến cuối giờ chiều, không gian trong trường trở nên tấp nập, nhộn nhịp khác thường. Trên các ngả đường, nhiều thầy cô trong sắc phục đời thường rộn rã trở về tổ ấm sau những giờ say sưa giảng bài trên lớp. Trước sân nhà của các khối học viên, nơi này là dăm ba tốp bạn trẻ vui vẻ đá cầu; nơi khác là mấy cậu học viên đang chăm chú viết vẽ bảng tin; dưới những gốc cây có vài ba chiếc ghế đá không còn chỗ trống bởi những chàng trai đam mê âm nhạc đang lướt những ngón tay mềm mại trên dây đàn ghi ta… Không khí háo hức, rộn ràng nhất là tại những sân chơi, bãi tập. Trên sân bóng chuyền, đó là những pha chuyền biến hóa, những cú đập bóng thùm thụp hòa vào tiếng hò reo sôi động. Trên sân vận động, đó là những đôi chân săn chắc, thoăn thoắt cùng tranh giành quả bóng đá lăn tròn trên sân để rồi đến lúc cao trào, những tiếng đồng thanh cùng bất chợt vang lên “vào, vào…” như làm rung chuyển, chao đảo cả Thành cổ. Trên khu thể thao quân sự, đó là những đôi tay rắn rỏi chống đẩy lên xuống, những động tác gập bụng dẻo dai và cả những pha nhào lộn trên các khung xà đơn xà kép không khác mấy cảnh diễn viên… làm xiếc. Sau những giờ phút tập trung cao độ tâm trí lực để tiếp nhận, hấp thụ bài giảng của thầy cô trên lớp, có lẽ “đằm mình” vào các hoạt động thể dục, thể thao, vui chơi cuối buổi chiều hằng ngày, học viên như muốn “xả” bớt những lo âu, căng thẳng và hơn thế, muốn khởi động thể lực, dung nạp năng lượng tinh thần để sức khỏe thêm bền bỉ, dẻo dai, tâm hồn thêm thoải mái và đầu óc thêm minh mẫn, khoáng đạt. Việc kết hợp giữa học và rèn, học và chơi, là việc hằng ngày của các học viên Trường Sĩ quan Chính trị.

Lại nói về cái “sự chơi” của học viên sĩ quan chính trị. “Sự chơi” của các em tuy nằm trong khuôn khổ tổ chức, có sự quản lý, điều hành của cán bộ đơn vị và đoàn thanh niên, song nội dung hoạt động rất phong phú, bổ ích, phù hợp với tâm lý lứa tuổi thanh niên và góp phần hoàn thiện mục tiêu yêu cầu đào tạo của nhà trường. Tôi đã có dịp chứng kiến khá nhiều buổi giao lưu văn nghệ của học viên trong trường. Một trong những buổi giao lưu đó là chương trình văn nghệ có chủ đề “Hoài bão cống hiến và khát vọng trưởng thành” của tuổi trẻ nhà trường. Điều đọng lại trong tôi cũng như bao khán giả hôm đó là chương trình này đã có sự kết hợp khéo léo, hài hòa giữa chất “tráng ca” và chất “hoan ca”. Các tiết mục mang đậm chất “tráng ca” đó có thể kể đến: Đảng đã cho ta một mùa xuân (Tốp ca nam nữ), Tổ quốc gọi tên mình (tốp ca nam), Hát về Tổ quốc tôi (đơn ca), Từ làng Sen(hát múa), Ngọn lửa tuổi hai mươi- Lời đất nước gọi ta- Việt Nam gấm hoa (tổ khúc)… Còn chất “hoan ca” là những tiếc mục hết sức sôi động như: Nhảy hip hop, Khiêu vũ thể thao, Bản tình ca tuổi trẻ… Trên nền nhạc với tiết tấu hết sức vui nhộn, rộn ràng, những động tác uốn oéo, lộn nhào, lắc lư của nhóm nhảy hip hop Tiểu đoàn 6 trong tiết mục “Phút giải lao trên thao trường” đầy ngẫu hứng khiến hàng nghìn bạn trẻ đứng ngồi không yên, miệng hô hào, tay vỗ vang, thân thể như cùng “chao đảo, ngả nghiêng” theo những điệu nhảy trên sân khấu rất nhuần nhuyễn, điệu nghệ. Chả thế mà xem xong chương trình này, anh Vương Quốc Tuấn, Bí thư Tỉnh đoàn Bắc Ninh (nay giữ chức Bí thư Thành ủy Bắc Ninh) đã tấm tắc khen bằng một câu ngẫu hứng, hóm hỉnh: “Văn nghệ rất chính trị mà cũng rất đời”. Hàm ý của câu khen đó là, biểu diễn văn nghệ như thế vừa mang tính giáo dục, có chiều sâu, vừa đa dạng, phong phú, đúng nghĩa với chất vui vẻ, tươi tắn của quảng đại quần chúng.

 Trung sĩ Đỗ Đình Phòng, quê ở Vĩnh Phúc, học viên Đại đội 4, Tiểu đoàn 2 vốn là con nhà nông “chính hiệu”. Thuở thiếu thời ở chốn quê nghèo, ngoài những giờ ở lớp, ở trường, Phòng phải phụ giúp bố mẹ công việc đồng áng, nuôi gà, chăn lợn. Cái đôi chân chắc nịch quê mùa của cậu chỉ hợp với cái trò “đá bòng, đá bưởi” thay “đá bóng” trên đường làng ngõ xóm, chứ còn còn múa hát dưới ánh đèn sân khấu lấp lánh thì đối với cậu có vẻ là... “xa xỉ” lắm! Nhưng sau ba năm học ở Trường Sĩ quan Chính trị, từ một người hơi nhút nhát, ấy thế mà nhờ đơn vị hướng dẫn và tạo điều kiện cho “lăn xả” vào các hoạt động văn hóa, văn nghệ, giờ Phòng đã tự tin, đĩnh đạc hơn khi đứng trước đám đông để “hát tặng” đồng đội những bài ca yêu thích trong các buổi sinh hoạt văn nghệ tập thể. Rồi Phòng còn trở thành “diễn viên múa” nghiệp dư mỗi khi đội văn nghệ của đại đội, tiểu đoàn tham gia “thi tài” ở cấp nhà trường. Lúc đưa cho tôi một tấm ảnh chụp với đội múa của đơn vị, Phòng hớn hở khoe rằng, nếu lãnh đạo chỉ huy đại đội, tiểu đoàn không chủ động, nhiệt tình tạo ra các sân chơi, hoạt động ngoại khóa bổ ích, học viên khó có cơ hội được tiếp nhận, hấp thụ những “gu” thẩm mỹ nhân văn, lành mạnh. Hơn thế, nhờ duy trì thường xuyên, tổ chức chặt chẽ các hoạt động tập thể, mỗi học viên còn cơ hội được rèn luyện tâm lý, bản lĩnh cá nhân- những yếu tố rất cần thiết đối với việc hình thành, hoàn thiện phẩm chất nhân cách của người cán bộ chính trị cấp phân đội sau này.

Đại tá, Thạc sĩ Phùng Văn Lập, Phó chủ nhiệm Chính trị nhà trường chia sẻ với tôi rằng, một trong những sân chơi bổ ích thu hút đông đảo học viên tham gia đó là “Câu lạc bộ (CLB) ca khúc”. Sau hơn 5 năm đi vào hoạt động, giờ đây, CLB không chỉ là nơi hội tụ của các hạt nhân văn nghệ “hát hay, đàn giỏi”, mà còn là địa chỉ tin cậy trong việc giáo dục, nâng cao kỹ năng ca, múa, nhạc cho học viên trong trường, tạo điều kiện cho các em được “tắm mình” trong “bầu khí quyển trong lành” của âm nhạc truyền thống dân tộc và những khúc ca cách mạng hào hùng của đất nước, quân đội.

Cũng nhằm gây dựng đời sống tâm hồn phong phú cho cả thầy và trò trong trường, từ lâu Trường Sĩ quan Chính trị đã phát động phong trào sáng tác văn học nghệ thuật. Trong tay tôi hiện đang có hai cuốn sách mang tên “Sách bên hoa, đàn bên súng” và “Mái trường trong tôi” được xuất bản vào năm 2011 và 2013. Hai ấn phẩm với gần 100 tác phẩm văn, thơ, nhạc, họa… là sản phẩm “cây nhà lá vườn” của các thế hệ cán bộ, giảng viên, học viên nhà trường sáng tác trong 5 năm qua, tuy số lượng chưa nhiều, nhưng mỗi tác phẩm là một “hương vị tình yêu”, là tiếng lòng thân thương, trìu mến đã dành tặng cho mái trường mà họ từng gắn bó, yêu thương. Những tình cảm trong sáng của tình thầy trò, những kỷ niệm đẹp đẽ của thời học viên, những ký ức tươi rói về “bảng đen, phấn trắng” và cả những câu chuyện buồn vui trong cuộc sống quân ngũ đã được các tác giả ghi lại, phản ánh, thể hiện qua những cung bậc xúc cảm chân thật, mềm mại…còn neo lại trong tầm hồn người đọc.

Vào website của nhà trường tại địa chỉ “daihocchinhtri.edu.vn”, một trong những chuyên mục nổi bật trên giao diện là trang văn học nghệ thuật chuyên dành để đăng tải những sáng tác mới của cán bộ, giảng viên, học viên nhà trường. Trung tá, Thạc sĩ Phạm Ngọc Bình, Trưởng ban Biên tập- xuất bản (Phòng Khoa học quân sự) nhà trường “bật mí” với tôi rằng, cùng với những thông tin cập nhật thời sự về hoạt động của nhà trường, các gương điển hình tiên tiến, các nội dung liên quan đến giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học, thì trang văn học nghệ thuật trên website nhà trường luôn có số lượng truy cập đông đảo nhất. Điều đó chứng tỏ sự quan tâm và cũng là niềm tin yêu mà cán bộ, giảng viên, học viên của nhà trường đã dành cho chuyên mục này.  

Đã từ lâu, Trường Sĩ quan Chính trị có một slogan (khẩu hiệu) rất nổi tiếng mà tất cả cán bộ, giảng viên, học viên đều thuộc nằm lòng, đó là “Sách bên hoa, đàn bên súng, nghiệp trăm năm theo bước Bác Hồ”. Trung tướng, PGS.TS Phạm Quốc Trung, Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Chính trị bày tỏ sự trân trọng với người tiền nhiệm đáng kính của mình khi tâm sự với tôi: “Tác giả câu khẩu hiệu này là cố Trung tướng, PGS Văn Cương, nguyên Hiệu trưởng nhà trường, một  vị tướng tài năng, mẫu mực về nhân cách nhà giáo và có nhiều công lao, cống hiến cho nhà trường”.

Im lặng giây lát, với giọng truyền cảm, thầy Trung lý giải: “Sách bên hoa, đàn bên súng” mang hàm ý là, ngoài việc việc trang bị kiến thức văn hóa, khoa học lý luận, kỹ năng hoạt động quân sự, nhà trường còn chăm lo vun trồng, bồi đắp cho học viên những giá trị thẩm mỹ để biết cảm nhận, hưởng thụ, sáng tạo và quảng bá cái hay, cái đẹp. Bởi đội ngũ sĩ quan chính trị tương lai không chỉ là dừng lại ở việc làm công tác Đảng, công tác chính trị, định hướng tư tưởng, giáo dục bộ đội, mà còn là những “kỹ sư tâm hồn” góp phần nuôi dưỡng, vun đắp, làm giàu những giá trị chân- thiện- mỹ cho quân nhân”.

Với mục tiêu ấy, trong suốt quá trình đào tạo, nhà trường rất coi trọng bồi dưỡng, giáo dục nâng cao trình độ thẩm mỹ cho học viên bằng sự kết hợp hài hòa giữa truyền thụ bài giảng sinh động trên giảng đường với những hoạt động trải nghiệm văn hóa hết sức phong phú trong thực tiễn. Đó cũng là nét khác biệt để góp phần làm nên vị thế, thương hiệu của Trường Sĩ quan Chính trị trong hệ thống học viện, nhà trường sĩ quan quân đội. Tôi thầm ngĩ, làm cho cái hay, cái đẹp thấm sâu vào nhân cách những sĩ quan chính trị tương lai, nhà trường đã và đang làm cho “tiếng thơm” tỏa ra từ di sản Thành cổ nhà Nguyễn.

Bắc Ninh- Hà Nội, tháng 1-2016

XỨNG DANH TRƯỜNG SĨ QUAN CHÍNH TRỊ

                                                                                                Kịch bản phóng sự

                                                                                            Phùng Văn Lập   

         

Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người Cha thân yêu cuả các lực lượng vũ trang đã từng dạy “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “Muôn việc thành công hay thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém” và “Người chính trị viên tốt, thì bộ đội ấy tốt. Người chính trị viên không làm tròn nhiệm vụ, thì bộ đội ấy không tốt”. Thấu triệt tinh thần ấy, ngay sau khi Tổ quốc thống nhất, trước yêu cầu củng cố, phát triển đội ngũ cán bộ chính trị của sự nghiệp xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ và từng bước hiện đại trong tình hình mới, ngày 14/01/1976, theo quyết định của Bộ Quốc phòng, Trường Sĩ quan Chính trị được thành lập với nhiệm vụ đào tạo chính trị viên đại đội cho toàn quân, mà trực tiếp về cơ cấu tổ chức là Hệ Sơ cấp của Học viện Chính trị.

Đó là bước kế thừa, tiếp nối, phát triển kết quả, thành tựu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chính trị của quân đội trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Ngay từ đầu, khi thành lập lực lượng vũ trang cách mạng, Trung ương Đảng đã cử một số ủy viên Trung ương phụ trách nhiệm vụ quân sự và chính trị, đảm bảo cho Trung ương và các đảng bộ địa phương lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ Cứu quốc quân; đặt chế độ chính trị viên đại đội, chính trị viên trung đội trong Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân; chế độ chính trị viên tiểu đội, chế độ đại diện Đảng phụ trách Quân đội trong Việt Nam giải phóng quân. Từ đó đến nay, đội ngũ cán bộ chính trị trong Quân đội ngày cảng được kiện toàn, củng cố, đào tạo, bồi dưỡng, thực hiện nhiệm vụ theo chế độ, cương vị, chức trách.

          Đối với Nhà trường, mặc dù với tổ chức biên chế, đội ngũ cán bộ, giảng viên chưa đồng bộ, chuyên sâu; cùng với Ban Giám hiệu, chỉ có 03 phòng, 04 khoa, 02 tổ giáo viên và 04 tiểu đoàn học viên; cơ sở vật chất bảo đảm còn khó khăn của buổi ban đầu, nhưng bằng ý chí phấn đấu, tinh thần vượt khó, quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ, các lực lượng của Nhà trường đã vừa giảng dạy, huấn luyện, học tập, rèn luyện vừa củng cố, xây dựng đơn vị theo chức năng, nhiệm vụ của một nhà trường quân đội, đặt nền móng cho bước trưởng thành, phát triển trước mắt, trong tương lai.

Chủ yếu cán bộ, học viên khi thành lập Trường vừa trở về từ chiến trường, có đến hơn 96% đã trải qua chiến đấu, học viên đều là đảng viên, có đồng chí là Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân; hơn ai hết, họ hiểu rõ những khó khăn của dân tộc, quân đội thời hậu chiến, yêu cầu đề cao cảnh giác cách mạng, huấn luyện sẵn sảng chiến đấu và chiến đấu thắng lợi trong chiến tranh bảo vệ biên giới ở hai đầu Tổ quốc, cả nước đương đầu với hoạt động bao vây, cấm vận, phá hoại của các thế lực thù địch. Họ đã tận tâm, tận lực phấn đấu vun đắp cho sự trưởng thành của Nhà trường, cho sự nghiệp đào tạo cán bộ chính trị của quân đội.

          1. Trên chặng đường phấn đấu là trung tâm đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội của toàn quân, với sự cống hiến, quyết tâm của tập thể lãnh đạo, chỉ huy các cấp, của đội ngũ cán bộ, giảng viên, Nhà trường đã xây dựng và không ngừng hoàn thiện mô hình, nội dung, chương trình, phương pháp đào tạo cán bộ chính trị từ nhiều nguồn, nhiều đối tượng, vừa đáp ứng yêu cầu cấp bách, trước mắt, vừa đáp ứng yêu cầu cơ bản, lâu dài.

Trong hành trình thực hiện nhiệm vụ, ở mỗi thời kỳ, công tác giáo dục đào tạo Nhà trường luôn được dẫn dắt bởi tầm nhìn, phương hướng hoạt động đúng đắn.

Đó là:Cơ bản, toàn diện, hệ thống, thống nhất của những năm đầu thành lập.

Trên cơ sở đó, phương hướng những năm tiếp sau là: Nắm vững cả trước mắt và lâu dài, nhà trường gắn liền với chiến trường, kiên trì với phương hướng đào tạo cơ bản, toàn diện và chuyên sâu, lấy chuyên môn hoá làm đích; kết hợp giáo dục về chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, khoa học xã hội và nhân văn với đào tạo về khoa học, nghệ thuật quân sự; thường xuyên đổi mới công tác giáo dục đào tạo, nghiên cứu khoa học phù hợp với quy luật giáo dục hiện đại; đổi mới quy trình, chương trình theo hướng từng bước tiếp cận và hoà nhập với hệ thống chương trình đào tạo đại học theo nhóm ngành khoa học xã hội và nhân văn.

Bước sang giai đoạn mới, phương hướng được xác định: Tập trung nỗ lực bổ sung, hoàn thiện mục tiêu, yêu cầu đào tạo; đổi mới căn bản, toàn diện nội dung, chương trình, quy trình đào tạo theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá; tăng cường tính đảng, tính tư tưởng và tính thực tiến. Tăng nhanh tiềm lực sư phạm, hoà nhập vững chắc với hệ thống giáo dục đại học quốc dân. Nhờ vậy, Nhà trường luôn giữ vững và tăng cường phương hướng chính trị, hội tụ và lan toả thành tựu khoa học, kịp thời cập nhật thực tiễn phong phú trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục đào tạo.

          Nhận thức về vị thế trong tương lai, từ rất sớm, Nhà trường đã chủ động, đổi mới, sáng tạo, bắt nhịp với sự phát triển của sự nghiệp giáo dục - đào tạo đội ngũ cán bộ quân đội, giáo dục đào tạo quốc dân. Chỉ sau 02 năm thành lập, Trường Sĩ quan Chính trị đã liên kết với các trường: Nguyễn Ái Quốc 5, Tuyên giáo Trung ương, Học viện Chính trị đào tạo các khoá giáo viên khoa học xã hội và nhân văn cho các nhà trường quân đội. Phối hợp với Trường Đại học Tổng hợp đào tạo đại học tại chức chuyên ngành văn, sử cho học viên. Đó là những bước đi đầu tiên, hình thành hướng đào tạo đa ngành, từng bước thực hiện chủ trương đại học hoá của Nhà trường.

          Trong số hơn 2 vạn học viên tốt nghiệp ra trường, đã có 67 phóng viên báo chí quân đội, 266 Cử nhân Luật, hàng nghìn giáo vỉên khoa học xã hội và nhân văn, hơn 500 sĩ quan dự bị.

Qua tích luỹ, phát triển tiềm lực, nỗ lực phấn đấu, ngày 03/10/1982, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ra quyết định số 28/QĐ- TW xác định Trường Sĩ quan Chính trị là trường Đảng tập trung trong quân đội thuộc hệ thống đại học Mác- Lênin.

Sau khi tái lập (tháng 11/2008), ngày 23/11/2010, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định thành lập Trường Đại học Chính trị trên cơ sở nâng cấp Trường Sĩ quan Chính trị. Kể từ đây, Nhà trường vừa thực hiện tốt hơn vai trò của một trường sĩ quan, một trường Đảng trong quân đội; vừa là cơ sở đào tạo của hệ thống giáo dục quốc dân. Theo lôgíc của chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chính trị cấp phân đội, nhất là bảo đảm điều kiện cần và đủ cho học viên thực hiện chức trách ban đầu khi tốt nghiệp ra trường là người cán bộ tổ chức các hoạt động công tác Đoàn và phong trào thanh niên ở các đơn vị cơ sở, Trường Sĩ quan Chính trị thực sự còn là trường Đoàn trong quân đội.

          Suốt 40 năm qua, ở Nhà trường luôn có nhiều đối tượng đào tạo: Chính trị viên, giáo viên khoa học xã hội và nhân văn, cán bộ chính trị Công an Nhân dân, giáo viên Quốc phòng an ninh, học viên đào tạo sau đại học khoa học xã hội và nhân văn, xây dựng đảng và chính quyền nhà nước…Trải qua quá trình học tập, rèn luyện, hoàn thiện nhân cách, tuyệt đại đa số học viên tốt nghiệp ra trường đã đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ, nhiều đồng chí đã phát triển lên cương vị cao hơn sau ít năm công tác, trong số đó không ít đồng chí trở thành cán bộ cấp cao, tướng lĩnh trong Quân đội nhân dân Việt Nam; là nhà khoa học, nhà báo, nhà giáo có uy tín trong và ngoài quân đội.

          Trong đội ngũ ấy, gần 1000 con em của đồng bào dân tộc ít người được cử tuyển về Nhà trường đào tạo, bồi dưỡng đã trưởng thành, đảm nhiệm các vị trí công tác quan trọng của quân đội, của hệ thống chính trị trên những địa bàn trọng yếu, phiên dậu của Tổ quốc.

          Và trong số ấy, có những cán bộ quân đội của nhân dân hai nước bạn Lào, Cămpuchia được đào tạo, bồi dưỡng trực tiếp tại Trường Sĩ quan Chính trị, hay thông qua tiếp cận nội dung, chương trình, tài liệu, giáo trình… mà cán bộ của Nhà trường tham gia làm chuyên gia, giúp đỡ xây dựng. Lớp cán bộ đó đã và đang góp phần củng cố tình đoàn kết dân tộc, quân đội ba nước Đông Dương.

          Trên hết, chúng ta luôn ghi lòng, tạc dạ những học viên ưu tú đã xả thân vì Tổ quốc, sẵn sàng đón nhận “Lời điếu văn thay quyết định ra trường”, làm nên “Trang giáo án vàng, định nghĩa chữ vinh quang”. Các Anh đã cùng tập thể các lớp chuyên ban vững vàng trên cương vị lãnh đạo, chỉ huy, trực tiếp chiến đấu trên tuyến đầu bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979. Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Liệt sĩ Phan Đình Linh và 21 Liệt sĩ của Nhà trường đã trở thành biểu tượng thiêng liêng, là điểm tựa tinh thần, giá trị bền vững và hoá thân vào lịch sử xây dựng, chiến đấu, cống hiến và trưởng thành của Nhà trường.          

2. Được xác định là nhiệm vụ luôn đồng hành, gắn kết mật thiết với nhiệm vụ giáo dục đào tạo, trên cơ sở thực lực của mình, hoạt động nghiên cứu khoa học cuả Nhà trường đã được quan tâm tổ chức triển khai thực hiện rất sớm, và ngày càng  phát triển về tiềm lực, kết quả và thành tựu.

Các lực lượng của Nhà trường, nhất là đội ngũ cán bộ, giảng viên đều hiểu rằng: Tiềm lực, kết quả, thành tựu nghiên cứu khoa học khoa học xã hội và nhân văn, khoa học, nghệ thuật quân sự là minh chứng sinh động cho năng lực tiếp cận, khám phá, truyền thụ, vận dụng tri thức mới, khả năng đóng góp luận cứ cho đường lối, quan điểm xây dựng quân đội, nhất là xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị của Trường Sĩ quan Chính trị.

Khi Nhà trường được đổi tên thành Trường Sĩ quan Chính trị - Quân sự (Tháng 12/1981), đứng trước yêu cầu mới về công tác tư tưởng - lý luận, trước tác động của khủng hoảng chính trị ở Liên Xô, Đông Âu, mặc dù  còn khó khăn về lực lượng, hoạt động nghiên cứu khoa học của Nhà trường đã trở thành nhiệm vụ cơ bản, được triển khai theo hướng đề cao tính hiệu quả, thiết thực. Việc hoàn thành đúng tiến độ, có chất lượng tốt Đề tài cấp Nhà nước KX07-19-01, Đề tài cấp Bộ “Xây dựng đội ngũ sĩ quan trẻ quân đội nhân dân Việt Nam trong giai đoạn cách mạng mới” đã góp phần bổ sung lý luận - thực tiễn xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại. Trong thời gian này, Nhà trường đã tổ chức tốt Cuộc thi lý luận chính trị- xã hội, được Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp xếp loại tốt; học viên Phạm Văn Long đạt giải Nhất, được đi dự Festival 13 Liên hoan học sinh, sinh viên quốc tế tại Bình Nhưỡng (Triều tiên). Hệ thống đề tài cấp Trường, cấp cơ sở, tiểu luận của học viên được triển khai tích cực, đồng bộ và thu được nhiều kết quả khích lệ. Kết quả, thành tựu đó đã khơi nguồn, tạo đà cho bước phát triển nhanh của hoạt động nghiên cứu khoa học.   

Nhìn vào kết quả, thành tựu nghiên cứu khoa học, điều dề nhận ra là/ đa phần  còn mới (Kỷ yếu hội thảo, tài liệu, giáo trình, Tạp chí Khoa học giáo dục chính trị quân sự…) /sản phẩm chủ yếu từ khi Nhà trường tái lập, càng thấy rõ hơn sự nỗ lực, tiềm lực được tích luỹ, tâm huyết, tinh thần, năng lực tự chủ của đội ngũ cán bộ khoa học; củng cố niềm tin vào sự biến đổi về chất, vào gốc rễ của sự vươn lên là trung tâm nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn mạnh của quân đội trong giai đoạn mới; hướng đến trực tiếp nâng cao chất lượng giáo dục- đào tạo; xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, nhất là đội ngũ cán bộ, sĩ quan trẻ; góp phần làm sáng tỏ lý luận và thực tiễn các vấn đề tư duy mới của Đảng về bảo vệ Tổ quốc, hoàn thiện cơ chế lãnh đạo của Đảng, tham gia đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng- lý luận, bảo vệ chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng; là lực lượng xung kích phòng, chống “diễn biến hoà binh” trên lĩnh vực tư tưởng, văn hoá trong điều kiện bùng nổ thông tin.

3. Nói đến Trường Sĩ quan Chính trị, trong tiềm thức của nhiều người, luôn có sẵn định danh “Trường Sĩ quan Chính trị - Bắc Ninh”, bởi mái trường này đã gắn bó sâu đậm với miền quê Kinh Bắc- Bắc Ninh. Miền quê đã đi vào hành trang công tác, hành trang cuộc sống của nhiều thế hệ cán bộ, giảng viên, học viên, đó không chỉ là tứ thơ, ý văn, mà còn tham gia vào bồi bổ kỹ năng công tác, góp phần rèn luyện, hoàn thiện nhân cách, nâng tâm hồn người cán bộ chính trị được đào tạo, bồi dưỡng ở nơi đây.

Nhưng trước đó, khi mới thành lập, Nhà trường tiếp quản doanh trại cũ của 02 trung đoàn thuộc Sư đoàn 312, thuộc xã Thuận Thành, huyện Phổ Yên, Tỉnh Bắc Thái (nay là tỉnh Thái Nguyên) và xã Hồng Kỳ, huyện Sóc Sơn, tỉnh Vĩnh Phú (nay thuộc thành phố Hà Nội), đội hình đóng quân phân tán. Học tập, sinh hoạt còn mang tính dã ngoại thời chiến. Học viên lấy ghế xếp, bàn đạc thay bàn.

Trải qua quá trình xây dựng, trưởng thành, cơ sở vật chất bảo đảm sinh hoạt, học tập, công tác đã được tăng cường, nâng cấp, hiện đại hoá, nhưng những khó khăn như thế không thể lãng quên, vẫn là minh chứng sống động cho sự nỗ lực khắc phục khó khăn của Nhà trường trên bước đường phát triển.

Giờ đây, Nhà trường đã và đang chuyển dần lên đóng quân, huấn luyện tại địa bàn Thành phố Hà Nội. Dù ở nơi nào, hoàn cảnh nào, điều kiện nào, Nhà trường cũng luôn vun trồng hình ảnh tốt đẹp của Bộ đội Cụ Hồ trong lòng nhân dân, làm tròn sứ mạng đào tạo đội ngũ cán bộ chính trị cấp phân đội, đơn vị mẫu mực về chính trị; nơi gắn chặt yêu cầu nâng tầm tri thức và năng lực chính trị, năng lực hành động của đội ngũ cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên với thực tiễn nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ quân đội, với đơn vị và với chiến trường.

Lịch sử truyền thống của Trường Sĩ quan Chính trị là lịch sử xây dựng và trưởng thành của một nhà trường quân đội đào tạo đội ngũ trí thức quân sự cách mạng, đã và đang đi lên cùng đất nước và Quân đội.  

Trong suốt 40 năm qua, khi hoạt động độc lập, hay hơn 10 năm trong đội hình của Học viện Chính trị quân sự (1995 - 2008), Nhà trường luôn coi trọng xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, chính quy, tiên tiến, mẫu mực. Trong đó lấy xây dựng về chính trị là cơ sở, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu, xây dựng các tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh là khâu then chốt, xây dựng môi trường văn hoá sư phạm quân sự là nền tảng. Tập trung xây dựng, phát triển tiềm lực mọi mặt, nhất là tiềm lực sư phạm, tiềm lực khoa học, tiềm lực thông tin- tư liệu.

Từ chỗ chỉ có 5% cán bộ, giáo viên có trình độ đại học, 25% tốt nghiệp phổ thông trung học của những ngày đầu thành lập. Đến nay, 100% cán bộ, giảng viên có trình độ đại học và sau đại học, 06 Phó Giáo sư, 35 Tiến sĩ, 148 Thạc sĩ, 03 Nhà giáo Ưu tú.

Đó là đội ngũ nòng cốt, đi đầu trong khối đoàn kết, thống nhất, chủ động, sáng tạo, vượt khó vươn lên của toàn Trường. Góp phần to lớn trong củng cố, nuôi dưỡng tinh thần tự lực, tự cường, không ngừng đổi mới các mặt công tác. Cùng toàn Trường nêu cao trách nhiệm chính trị và lòng nhiệt tình cách mạng trước Đảng, Nhà nước, quân đội, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, thực hiện tốt lời căn dặn của Đại tướng Võ Nguyên Giáp “phát huy truyền thống vẻ vang của lực lượng vũ trang nhân dân anh hùng, phấn đấu trở thành một trường đào tạo sĩ quan gương mẫu toàn diện của quân đội ta”.

Cùng thành tích về giáo dục đào tạo, nghiên cứu khoa học, kết quả đó là hợp phần quan trọng xây nên thành tích chung của Nhà trường.

 40 năm phấn đấu vì sự nghiệp cao cả, Nhà trường đã được Đảng, Nhà nước, Quân đội trao tặng nhiều phần thưởng cao quý: Huân chương Quân công hạng Nhất, hạng Nhì; Huân chương chiến công hạng Hai, Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba, 09 tập thể, 73 cá nhân được tặng thưởng Huân chương Chiến công các loại.

Tất cả đã kết tinh thành truyền thống: “Trung thành, sáng tạo, đoàn kết, vượt khó, dạy tốt, học tốt”, là hành trang quý báu; nguồn động lực to lớn nâng bước đội ngũ cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ của Nhà trường phấn đấu hoàn thành xuất sắc sự nghiệp trồng người, nhiệm vụ đào tạo đội ngũ cán bộ chính trị, đội ngũ “Sách bên hoa, đàn bên súng/ nghiệp trăm năm theo bước Bác Hồ”.

Từ ngày thành lập, Trường Sĩ quan Chính trị đã trải qua một chặng đường lịch sử xây dựng, chiến đấu, cống hiến và trưởng thành vẻ vang. Nhiệm vụ giáo dục- đào tạo của Nhà trường đã ngày càng phát triển, đơm hoa kết trái, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu về đào tạo nguồn cán bộ trong Quân đội, nhất là yêu cầu về phẩm chất, năng lực của đội ngũ cán bộ chính trị ở đơn vị cơ sở.

Vượt lên trên khó khăn, Nhà trường đã có nhiều cố gắng vươn lên, từng bước khẳng định vị thế, uy tín của mình trong hệ thống các nhà trường quân đội. Vừa tiếp thu, vận dụng sáng tạo khoa học, nghệ thuật quân sự Việt Nam và kinh nghiệm xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị trong chiến tranh cách mạng, trong sự nghiệp xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh; vừa giữ vững và phát huy bản sắc riêng của một nhà trường quân đội có nhiều kinh nghiệm đào tạo cán bộ chính trị và giáo viên khoa học xã hội nhân văn cấp phân đội, vừa nhanh chóng tiếp cận và làm chủ thành tựu khoa học giáo dục hiện đại.

Thấm nhuần lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về người chính trị viên, được sự chỉ đạo chặt chẽ của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, sự giúp đỡ nhiệt tình, hiệu quả của Bộ Giáo dục và Đào tạo; sống tình thân thương, đùm bọc, giúp đỡ của cấp uỷ, chính quyền, nhân dân các địa phương; sự giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi của các đơn vị, học viện, nhà trường trong toàn quân, và bằng tinh thần lao động sáng tạo, chiến đấu dũng cảm, học tập và công tác nhiệt tinh của các thế hệ cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ, Trường Sĩ quan Chính trị đã  trở thành cái nôi đào luyện nên những chính trị viên, giáo viên xã hội nhân văn quân sự vừa “Hồng” vừa “Chuyên”, thực sự là người chị, người anh, người bạn của bộ đội. Đội ngũ cán bộ chính trị đó đã gương cao ngọn cờ tư tưởng của Đảng, thực hiện tốt vai trò chủ trì về chính trị ở cấp phân đội, đơn vị chiến đấu cơ bản của Quân đội ta; trở thành niềm tin, niềm tự hào của lớp lớp chính trị viên, cán bộ chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam.

Nhận rõ vinh dự và trách nhiệm vẻ vang của mình; tiếp nối thành tích xây dựng, chiến đấu, cống hiến và trưởng thành, chúng ta nguyện quyết tâm đoàn kết phấn đấu hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao; ghi tiếp vào trang sử mới của Nhà trường những thành tích to lớn hơn, xứng đáng là trường trọng điểm của Quân đọi,  với niềm tin yêu của Đảng, Nhà nước, Quân đội và nhân dân.

                                                                     Bắc Ninh, tháng 8  năm 2015

   

  

           

Từ một tác phẩm, hiểu thêm tấm lòng “thi tướng” Phạm Quốc Trung

ĐỔI THAY Ở TRƯỜNG SỸ QUAN CHÍNH TRỊ

Mới đấy mà đã ba năm kể từ ngày tôi được cấp trên điều động về Trường sỹ quan Chính trị nhận công tác (30/12/2012-30/12/2015). Ba năm là khoảng thời gian ngắn ngủi so với bề dày truyền thống 40 năm xây dựng, giáo dục- đào tạo, huấn luyện, chiến đấu và trưởng thành của Nhà trường nhưng cũng là khoảng thời gian quí giá đầy ấn tượng đối với mỗi người bởi được chứng kiến những đổi thay mạnh mẽ có tính đột phá của Nhà trường, đưa Nhà trường từng bước hòa nhập với sự phát triển chung của các cơ sở giáo dục- đào tạo trong cả nước.

    Ngày ấy, vừa bước chân vào trong cổng trường, khung cảnh hiện ra trước mắt tôi là những dãy nhà ở, nhà  làm việc của các cơ quan, khu  giáo viên, học viên, khu giảng đường, trung tâm điều hành và cả nhà Hội trường A nữa đã cũ kỹ và đang xuống cấp. Đường tới các cơ quan, đơn vị, chỉ có trục  đường chính đổ bê tông, còn lại là đường đất, hễ trời mưa là lầy lội, đi bắn tóe lên quần áo rất bẩn. Xung quanh hồ khi đó chưa kè gạch như  bây giờ, cỏ mọc um tùm, nước thải của các hộ dân ở ven hồ xả trực tiếp xuống hồ làm cho nước hồ bị ô nhiễm nặng, cá chết nổi trắng xóa cả mặt nước trông thật đau  xót. Những hôm trời nắng nóng, mùi hôi thối từ mặt hồ bốc khiến cho các hộ dân và cán bộ, giảng viên, nhân viên ở quanh hồ rất khó chịu.     

   Vậy mà bây giờ, tất cả các trục đường tới các cơ quan, đơn vị đều được trải bê tông, hoặc trải nhựa. Dọc hai bên đường đi đều dựng các cột  điện, trên lắp đèn cao áp, buổi tối ánh điện sáng trưng, vừa thuận tiện cho việc đi lại, vừa bảo đảm ánh sáng cho học viên làm nhiệm vụ gác, ôn bài. Cũng trên các lối đi, dọc theo các trục đường lớn, cơ quan chính trị và các tiểu đoàn treo nhiều Pa nô, áp phích, bảng  ảnh với những khẩu hiệu chỉ đạo, hướng dẫn hành động thực hiện tốt các phong trào thi đua sát thực tiễn, sát đơn vị trong từng giai đoạn. Những vườn hoa, cây cảnh, công trình của các tổ chức quần chúng: Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ, Công đoàn chào mừng các sự kiện trọng đại của Đảng, Nhà nước, Quân đội và Nhà trường.

   Trong ba năm qua, cùng với khởi công xây dựng mới 44 hạng mục công trình tại khu B (trên diện tích 42,28ha thuộc xã Thạch Hòa- Thạch Thất – Hà Nội), đến nay đã có 9 công trình được khánh thành và đưa vào sử dụng, đồng thời tăng cường củng cố nâng cấp thao trường, bãi tập tại Khu C (trên địa bàn 2 xã của huyện Việt Yên- tỉnh Bắc Giang), ở Khu A,( thuộc phường Vệ An- tp Bắc Ninh- tỉnh Bắc Ninh), được sự hỗ trợ của trên, Nhà trường mạnh dạn đầu tư kinh phí, sửa chữa, xây dựng mới nhiều công trình nhà ở, nhà làm việc, các giảng đường, nhà điều hành, nhà truyền thống, thư viện. Mới đây, vào trung tuần tháng 8/2015,  Nhà trường đã hoàn thành và đưa vào sử dụng Hội trường A, kịp thời phục vụ Đại hội Đảng bộ Nhà trường lần thứ IX nhiệm kỳ 2015-2020 cùng các hội nghị, hội thảo khoa học của các cơ quan, đơn vị và Nhà trường. Sân vận động của Nhà trường cũng được nâng cấp, cải tạo bảo đảm đủ sức chứa cho hàng nghìn người khi tập trung chào cờ, diễu duyệt đội ngũ vào các ngày đầu tháng và là nơi tổ chức các hoạt động vui chơi, giải trí của cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên trong toàn trường. Khu nội trú bố trí đủ chỗ ở cho các đồng chí cán bộ, giảng viên, nhân viên xa gia đình ở lại đơn vị, trong đó có 12 phòng dành cho cán bộ cao cấp, trang bị đủ tiện nghi: tivi, điều hòa, giường, tủ, công trình nhà tắm, nhà vệ sinh khép kín cùng các dụng cụ doanh trại đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của cán bộ, giảng viên trong toàn trường.

   Trong công tác giáo dục- đào tạo,  đi đôi với quán triệt, thực hiện nghiêm túc Nghị quyết số  29 của Ban Chấp hành Trung  ương Đảng khóa XI về “ Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”, tích cực triển khai thực hiện đồng bộ Nghị quyết 86/NQ-ĐUQSTW của Đảng ủy Quân sự Trung ương (nay là Quân ủy Trung ương) và Chiến lược giáo dục - đào tạo của các nhà trường trong Quân đội từ nay đến năm 2020, tiếp tục rà soát xây dựng và mở các mã ngành đào tạo phù hợp với sự phát triển trong giai đoạn mới, tháng 9 năm 2013, Nhà trường đã hoàn thành việc công bố chuẩn đầu ra cho 8 ngành đào tạo đại học và 01 ngành đào tạo cao đẳng. Trước đó vào trung tuần tháng 8 năm 2013, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ký các quyết định cho phép Nhà trường được đào tạo sau đại học ba chuyên ngành là Triết học, Chủ nghĩa xã hội khoa học và Xây dựng Đảng, chính quyền và Nhà nước. Tất cả điều đó  khẳng định sứ mệnh phát triển, khả năng, uy tín đào tạo của Nhà trường đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của một cơ sở giáo dục- đào tạo bậc đại học của Quân đội và trong cả nước. Chất lượng và trình độ học vấn của đội ngũ cán bộ, giáo viên từng bước nâng lên ngang tầm nhiệm vụ giảng dạy, quản lý các đối tượng học viên. Hiện nay toàn trường có 6 Phó giáo sư, 27 Tiến sĩ, 161 Thạc sĩ, 430 cử nhân đại học, là cơ sở để Nhà trường hoàn thành tốt nhiệm đào tạo các đối tượng ở các bậc học và là nhân tố trực tiếp nâng cao chất lượng học tập, rèn luyện cuả học viên. Kết quả học viên tốt nghiệp hằng năm, tỉ lệ đạt khá, giỏi năm sau đều cao hơn năm trước, tỉ lệ học viên rèn luyện tốt các năm thường xuyên đạt trên 99,6%..; 100% học viên tốt nghiệp ra trường sẵn sàng nhận nhiệm vụ, không có đồng chí nào thoái thác nhiệm vụ. Cuối tháng 10 năm 2015  vừa qua, Đoàn kiểm tra của Bộ Quốc Phòng do Thượng tướng Phạm Xuân Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam làm trưởng đã tiến hành kiểm tra chất lượng giáo dục- đào tạo và xây dựng chính qui của Nhà trường trong ba năm (từ năm học 2012-2013 đến năm học 2014-2015) đánh giá Nhà trường hoàn thành tốt các nội dung được kiểm tra, tổng bình đạt đơn vị giỏi 8,32 điểm. Thượng tá Trần Ngọc Minh, Phó trưởng phòng Tuyên huấn Quân khu 2, nguyên học viên Tiểu đoàn 2 khóa học 1991-1995, trong một lần về thăm lại Trường đã thốt lên : “ Nhà trường đổi thay nhiều quá, đẹp và chính qui quá, thế mới xứng tầm cái nôi đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội của toàn quân”.Thiếu tướng Nguyễn Văn Chỉnh, nguyên Phó chủ nhiệm Chính trị Học viện Chính trị, nguyên Phó tư lệnh Quân khu 2 trầm trồ : “ Tách ra từ Học viện Chính trị  mới có mấy năm mà Trường sỹ quan Chính trị đã đổi thay vượt bậc, vì thế  chất lượng giáo dục- đào tạo của Nhà trường chắc chắn  sẽ ngày càng nâng  cao ”. Còn nhiều, nhiều lắm những lời khen, tiếng nói tâm sự từ đáy lòng của các đồng chí cán bộ đã và đang công tác hoặc nghỉ hưu khi có dịp trở lại thăm trường cũ. Ai cũng tự hào về mái trường thân yêu của mình và mong muốn Nhà trường tiến nhanh, tiến xa hơn nữa trên con đường phát triển,  xứng đáng là một trong những trường trọng điểm của toàn quân. Riêng tôi, dù chỉ mới được sống, công tác ở Nhà trường  trong khoảng  thời gian rất ngắn, nhưng  đã được chứng kiến bao sự  đổi thay kỳ diệu của Nhà trường. Những đổi thay ấy khẳng định chủ trương  đúng đắn của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng, vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng trong Đảng bộ Nhà trường đối với các nhiệm vụ được giao.

   Một mùa xuân mới lại về với cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ Trường sĩ quan Chính trị, xuân mới, Nhà trường thêm tuổi mới, cái tuổi 40 “ Tri thiên mệnh- nghĩa là cái gì cũng tỏ, cũng chín”, tràn đầy sức lực, trí tuệ, đủ sức gánh vác, hoàn thành các trọng trách mà Đảng, Nhà nước, nhân dân và Bộ Quốc phòng  giao phó, đào tạo có chất lượng các đối tượng cán bộ  đáp ứng yêu cầu, nòng cốt trong nhiệm vụ xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, góp phần quan trọng vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong tình hình mới.

    

                                     Bắc Ninh, Tháng 1/2016- La Quang Mão

40 MÙA CHIM XÂY TỔ

 (Tặng mái trường tuổi 40)

Tác giả: Trung tướng, PGS, TS Phạm Quốc Trung

 Hiệu trưởng Trường Đại học Chính trị.

Màu thời gian thấm đậm lớp rêu phong

Đẹp nguyên sơ mái trường Thành Cổ

Cây phượng già đã bao mùa hoa đỏ

Tiễn vạn bước chân đi bốn phương trời.

Sắc màu nhân văn lan tỏa nơi nơi

Bên cây súng luôn có đàn, có sách.

Khi Tổ quốc cần, máu xương không tiếc

Nguyện nằm lại biên cương, mãi mãi không về…

Bốn mươi năm vượt gian khó bộn bề

Qua bao lần thay tên, nhập, tách

Trăn trở, miệt mài bên từng trang sách

Để lý luận gần hơn thực tiễn chiến trường.

Bài học hôm nay trên bục giảng đường

Đèn trình chiếu thay dần bụi phấn.

Hoa khoe sắc bên dây phơi áo lính

Giúp thăng hoa câu “quan họ yếm đào”.

Mấy thế hệ chung bước dưới cờ sao

Cây trái chín, nụ chồi tiếp nối

Pho sử Trường mở sang trang mới

Vẫn đậm tên ai xây móng, đắp nền.

Làn hương thờ các Liệt sĩ học viên

Tỏa nhuộm màu xanh lá xà cừ cổ thụ

Che bóng mát gọi chim về xây tổ

Để một mai tung cánh hướng chân trời./.

                   ***

ĐỌC BÀI THƠ “40 MÙA CHIM XÂY TỔ” CỦA PHẠM QUỐC TRUNG

Hồng Chuyên

Một mái trường tọa lạc trong thành cổ, rêu phong, đã bao năm thăng trầm tách nhập, nhưng ngôi trường ấy đã vượt qua, đã đào tạo hàng vạn học học viên cán bộ. Ngôi trường ấy luôn gắn liền với chiến trường, gắn trực tiếp, máu xương của cán bộ học viên nhà trường đã nhuộm đỏ biên cương Tổ Quốc

Ngôi trường ấy đào tạo ra những người cầm súng, nhưng bên súng luôn có sách có hoa có đàn, ấy là đặc trưng của đào tạo cán bộ chính trị, là truyền thống Trường Sĩ quan Chính trị. Ngôi trường ấy lại được đắm mình trong một vùng văn hóa quan họ càng làm thấm đượm và thăng hoa thêm chất nhân văn.

Đã 40 năm, biết bao thế hệ đã góp công tạo lập, và giờ đây ngôi trường đang từng ngày từng giờ thay đổi, tiếp cận nhanh chóng với hiện đại, nhưng người sau luôn trân trọng ghi nhớ công lao của các thế hệ đi trước. Mãi mãi ngôi trường như tổ ấm, nuôi lớn bao thế hệ tiếp nối nhautừ đây tung cánh tới bốn phương trời…

Có người sẽ nghĩ là tôi đang tóm tắt lịch sử Trường Sĩ quan Chính trị? không, đừng ngạc nhiên, tôi vừa tóm tắt nội dung bài thơ 6 khổ 24 câu “40 mùa chim xây tổ” của Phạm Quốc Trung.

Có thể nói không ai giỏi hơn Phạm Quốc Trung trong việc khái quát những gì cần nói và đưa vào thơ, tất cả như được cô đặc, chắt lọc lại trong bài thơ, từng giọt, từng chữ. 

Nhưng nội dung cũng chỉ là một nửa, thậm chí ít hơn. Tác giả không chỉ muốn người đọc hiểu mà còn muốn người đọc cảm được tinh thầnbài thơ qua những biểu tượng, những hình tượng mà chỉ có người “Sĩ quan chính trị” mới hiểu, đó là cây xà cừ cổ thụ, là cây phượng già mỗi mùa tan trường lại trổ hoa đỏ rực, là khói hương lan tỏa từ phòng tưởng niệm, là sự trăn trở để nhà trường gần hơn với chiến trường, là những bộn bề gian khó mà chỉ riêng ngôi trường này mới trải qua. Tất cả được tác giả nói đến nhẹ nhàng, thậm chí thoáng qua nhưng trong đó trĩu nặng sự trân trọng, yêu mến, trăn trở. Đó là cả một tình yêu.

Tôi đặc biệt thích khổ cuối:

“Làn hương thờ các liệt sĩ học viên

Tỏa nhuộm xanh lá xà cừ cổ thụ

Che bóng mát gọi chim về xây tổ

Để một mai tung cánh hướng chân trời./.”

Người đọc sẽ thích thú với hình tượng làn khói hương thiêng liêng bay lên như nhuộm xanh thêm vòm xà cừ, để cái vòm xanh đó che chở cho tổ ấm nuôi lớn những cánh chim ngày mai sẽ tung cánh bay rộng bốn phương trời. Ai ở Sĩ quan chính trị cũng biết cả tòa nhà S50, nơi có Phòng tưởng niệm trọn vẹn nằm dưới bóng cây Xà Cừ cổ thụ. Chắc hẳn tác giả từng đứng giữa sân, nhìn những làn khói bay ra từ phòng tưởng niệm và nghĩ tới câu thơ này. Sự hy sinh của các liệt sĩ không bao giờ là uổng phí, sự hy sinh đó đang góp phần vào sự nghiệp trồng người của Trường Sĩ quan Chính trị. Quá khứ tiếp nối tới hiện tại, tương lai. Chỉ có như thế mới chúng ta mới có thể đào tạo ra những Con Người, những Cán Bộ Đảng Viên viết hoa. Chỉ có thể đi tới, bay tới tương lai từ sự trân trọng thực sự với lịch sử hào hùng.

Tôi chợt hiểu phải tâm huyết lắm, nung nấu lắm mới viết được như thế.

NGUYỄN VĂN THƯỞNG::

Một bài thơ hay không phải chỉ mượt mà ở câu chữ, mà trên hết là ở tình cảm của tác giả thấm ướt bên trong, quan trọng hơn là thông điệp mà nó mang đến cho người đọc. Chắc hẳn không ai trong chúng ta lại không lưu giữ trong mình hình ảnh về một mái trường, về thầy, về cô. Thứ tình cảm thuần khiết ấy ai cũng biết, ai cũng có thể cảm nhận được, nhưng không phải ai cũng biểu cảm được.

Ngôi trường này, vòm Thành này đã thiết thân với biết bao thế hệ, biết bao con người. Vậy nhưng đã có mấy người nói lên tình cảm của mình về nó. Và vì thế, viết về nó, từ trước đến nay, bằng văn, bằng thơ hay nhạc, chắc hẳn chỉ đếm trên đầu ngón tay một số ít sáng tác thực sự sâu sắc và có ý nghĩa.

Bài thơ này của Thủ trưởng đã nói hộ tiếng lòng của rất, rất nhiều thế hệ cán bộ, học viên, nhân viên Nhà trường. Nếu không phải là người có tình cảm sâu sắc và thực sự nhiệt tâm với sự phát triển của Nhà trường, với sự nghiệp trồng người thì với một người mới chỉ gắn bó một thời gian ngắn sẽ không thể viết được những lời thơ ý nghĩa như thế (bởi có rất nhiều người gắn bó cả đời mà cũng có viết được gì đâu). Ngôi trường này thực sự may mắn có một Người Thầy như thế (trong tâm trí của em cho đến bây giờ, và có lẽ mãi về sau này nữa, sẽ luôn ấn tượng và khắc in hình ảnh một dáng người thoăn thoắt đạp xe, thoăn thoắt lần gỡ những gian khó cho ngôi trường này, mộc mạc vậy nhưng sao xúc động thế. Một bài học về sự giản dị, sâu sát, cụ thể mà nhiều người trẻ chúng em đang thiếu.

Trở lại với bài thơ, dù không dài nhưng nó là bức tranh sinh động, đầy đủ về quá trình xây dựng và trưởng thành của Nhà trường bằng những hình ảnh mộc mạc, chân thực nhưng lại là chứng nhân của những thăng trầm. Đó là vòm Thành phong rêu, là cây phượng già, cây xà cừ cổ thụ…Nhưng hơn hết là về những con người nơi đây: nhân văn (bởi chất quan họ, bởi chất chính trị), sống thanh tao và cống hiến hết mình.
          Và nữa, trung thành với truyền thống không có nghĩa là quay về với quá khứ mà là đem hết sức mình để tiến về tương lai, sải tung cánh để “hướng chân trời”. Suy cho cùng, vì ngược gió mà diều mới bay lên được. Nên phải chăng, hãy thay đổi cách nghĩ, thay vì cứ lấy vượt khó làm cái cớ để vin vào mà tự trói mình trong nếp nghĩ cũ và bằng lòng với những gì đang có, thì hãy coi ngược và vượt khó là cách để khẳng định, để trưởng thành.

***

Trong suốt chặng đường lịch sử 40 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, trải qua những cung bậc thăng trầm của sự nghiệp đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội. “Mái trường trong lòng Thành cổ” đã bao lần đổi tên, tách, nhập nhưng vẫn sắt son với con đường hướng tới mục tiêu đã định. Đã có biết bao thế hệ học viên về nhập Trường, rồi sau thời gian đào tạo lại ra đi khắp mọi miền Tổ quốc để cống hiến con tim, khối óc và cả máu xương cho Tổ quốc thân yêu… Tại buổi gặp mặt kỷ niệm 33 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2015), trong giây phút xúc động trước công lao to lớn của các thế hệ thầy giáo, cô giáo đã cống hiến trí tuệ và công sức cho sự nghiệp giáo dục - đào tạo của Nhà trường, bằng tâm hồn nghệ sĩ của một vị tướng tài ba, đồng chí Trung tướng, PGS, TS Phạm Quốc Trung, Hiệu trưởng Nhà trường đã cảm tác bài thơ “40 mùa chim xây tổ” gửi tặng các thế hệ cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ Nhà trường. Ban Biên tập Website Trường Đại học Chính trị trân trọng gửi tới bạn đọc bài thơ đầy cảm xúc và giàu ý nghĩa này.

VĂN LÂM:
Vẫn biết thơ là hương nhụy của cuộc sống, là “thi trung hữu họa” nhưng khi cảm thụ bài thơ này, nhất là những người đã, đang học tập, rèn luyện, công tác tại Mái trường Sĩ quan Chính trị sẽ mau chóng  được cuốn hút, đồng cảm với tác giả trước bức tranh sống động, linh thiêng, lắng sâu của “rêu phong Thành cổ, hoa phượng đỏ, cây xà. cừ cổ thụ…” và hơn hết là dặm dài bước dựng xây, trưởng thành của tình đất, tình người bao chứa trong cái nôi đào tạo nên đội ngũ cán bộ có trọng trách giữ lửa nhiệt tình, niềm tin, sẵn sàng hiến dâng Tổ quốc cho những con người trong lực lượng vũ trang., 

           Khi giai điệu của thi phẩm cất lên, là lúc con tim được đánh thức trước nét trang nghiêm, tràn đầy tính nhân văn của không gian thơ  có phần cổ kính, hoài niệm, in đậm truyền thống hào hùng được hóa thân vào văn vật rất đỗi gần gũi, vào bảng lảng khúc bi tráng về những Anh hùng Liệt sĩ lan tỏa từ nơi tưởng niệm.

          Có nhà thơ đã nói đến “đất ở/ tâm hồn” để diễn đạt cái thực bình thường có thể nắm bắt, nhìn nhận nhưng kèm theo đó là cái sâu lắng trong tâm hồn khi được nhìn, thẩm thấu sâu hơn.

          Thêm một lần hiểu thơ là hương nhụy, hữu họa trong thơ là chấm phá, điểm nhãn.
. Đỗ Đức Mạnh

Chúng tôi  từ khắp mọi miền quê về đây, vinh dự tự hào mang trên mình màu xanh áo lính, được học tập công tác dưới mái Trường Sĩ quan Chính trị, ngôi trường thân yêu tọa lạc trong Thành cổ rêu phong cùng thời gian, trải qua biết bao thăng trầm của lịch sử đất nước, bên sông Cầu, con nước bình yên trĩu nặng phù sa bồi đắp cho miền quê Kinh Bắc, có điệu Quan họ thiết tha " người ơi người ở đừng về’’.

40 năm là một dấu son, in đậm vào tâm trí của biết bao con người đã và đang có thời gian học tập, công tác tại đây, với tình cảm của riêng mình Thầy Hiệu trưởng, Trung tướng, PGS, TS Phạm Quốc Trungđã viết lên những vần thơ chứa đựng trong đó là những tình cảm, tâm tư, xúc động, trước những tấm gương hy sinh anh dũng của các Anh hùng, Liệt sĩ của Nhà trường ở trên trận tuyến chiến đấu chống kẻ thù, bảo vệ Tổ quốc, trong cuộc sống đời thường, trong thực hiện nhiệm vụ giảng dạy,học tập và công tác hay là những chặng đườngđầy gian khổ mà Mái trường đã vượt qua đã được gửi gắm qua những vần thơ:

‘’Màu thời gian thấm đậm lớp rêu phong

                                   Đẹp nguyên sơ mái trường Thành Cổ

                                  Cây phượng già đã bao mùa hoa đỏ

Tiễn vạn bước chân đi bốn phương trời.’’

Đó chính là mái Trường Sĩ quan Chính trị, ngôi trường đào tạo ra những cán bộ chính trị cấp phân đội, giảng viên khoa học xã hội và nhân văn quân sự cho toàn quân với truyền thống rất đỗi tự hào và cao quý, vừa mang đậm nét thơ, ca, nhưng lại chứa đựng những tình cảm sâu nặng của Người Thầy với sự nghiệp giáo dục, đào tạo của Đất nước và Nhà trường, tình cảm với các thế hệ cán bộ, giảng viên, học viên của Nhà trường, mà không gì có thể so sánh nổi, mặc dù thời gian có thể làm mọi thứ thay đổi, nhưng tâm huyết với sự nghiệp trồng người thì còn mãi với thời gian.

‘’Sắc màu nhân văn lan tỏa nơi nơi

Bên cây súng luôn có đàn, có sách.’’

40 năm một chặng đường cũng đã có thể nói là dài với biết bao thành tích đã đạt được, những tấm huân chương lấp lánh trên Quân kì của Nhà trường đã nói lên điều đó, trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, công sức, máu xương của cán bộ, học viên của Nhà trường đã đổ xuống.

‘’Khi Tổ quốc cần, máu xương không tiếc

Nguyện nằm lại biên cương, mãi mãi không về…’’

Và trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay, ở nơi đâu cũng có bóng dáng của những học viên, cán bộ Nhà trường, và cũng từ Mái trường này lớp lớp cán bộ, học viên ra trường đã hoàn thành chức trách nhiệm vụ trên các cương vị công tác.

Và không chỉ ở khổ thơ trên mà cả bài thơ đã toát lên một tình cảm đặc biệt qua ánh nhìn tinh tế của Thầy về lịch sử, truyền thống, cũng như sự phát triển vươn mình đạt đến những tầm cao mới của hôm naycủa các thế hệ đi trước và hiện tại:

‘’Bốn mươi năm vượt gian khó bộn bề

                          Qua bao lần thay tên, nhập, tách

Trăn trở, miệt mài bên từng trang sách

      Để lý luận gần hơn thực tiễn chiến trường’’

 Hôm nay nhịp bước đến giảng đường, với nhiệm vụ học tập và nghiên cứu khoa học, thế hệ của chúng tôi đã có những điều kiện về cơ sở vật chất tốt hơn, mà qua lời thơ của Thầy Hiệu trưởng, chỉ 2 câu thôi:

‘’Bài học hôm nay trên bục giảng đường

Đèn trình chiếu thay dần bụi phấn.’’

Nhưng trong đó chứa đựng là sự quan tâm của quân đội là sự phát triển đi lên của đất nước, để chúng tôi tiếp bước Cha Anh, tiếp lửa truyền thống đã truyền lưu qua biết bao thế hệ, chắc tay súng bảo vệ quê hương, xây dựng quân đội, xây dựng Nhà trường mà qua lời thơ của Thầy như một lời khẳng định, một lời tri ân đến các thế hệ đã đóng góp, cống hiến để dựng xây lên mái trường Sĩ quan Chính trị hôm nay:

‘’Mấy thế hệ chung bước dưới cờ sao

       Cây trái chín, nụ chồi tiếp nối

Pho sử Trường mở sang trang mới

Vẫn đậm tên ai xây móng, đắp nền.’’

Đã biết bao mùa thay lá, đâm chồi, giữa Thành cổ uy nghiêm và tôn kính, như tô thêm vào màu xanh của áo lính, tô thêm vào truyền thống rất đỗi tự hào của Nhà trường, đó là những tán xà cừ cổ thụ tỏa bóng nghiêng che, thoảng quện khói hương thành kính, lòng biết ơn vô hạn đến các Anh hùng, Liệt sĩ của Nhà trường đã không tiếc máu xương mình tô hồng thêm quân sử vẻ vang của quân đội anh hùng của một dân tộc anh hùng:

                          “Làn hương thờ các liệt sĩ học viên

                           Tỏa nhuộm xanh lá xà cừ cổ thụ’’

Và từ đây lớp lớp các thế hệ cán bộ học viên vẫn đang ngày đêm học tập, rèn luyện, phấn đấu, trưởng thành để cống hiến cho đất nước, cho sự nghiệp cách mạng cao cả mà toàn Đảng,toàn dân,toàn quân ta đã kiên định lựa chọn để xây dựng một đất nước Việt Nam mạnh giàu

Và lời cuối bài thơ đã mang trọn vẹn những ý nghĩa nhân văn cao cả ấy, bóng mát của hòa bình,của tự do cho những ước mơ được xây đắp để mai này vút cánh bay lên, trong đó có tất cả chúng ta, những người đứng dưới mái Trường Sĩ quan Chính trị.

                          "Che bóng mát gọi chim về xây tổ

Để một mai tung cánh hướng chân trời”.

Đọc thơ, hiểu thơ và mỗi người sẽ có những cảm nhận khác nhau, với riêng chúng tôi từ bài thơ của Thầy Hiệu trưởng đã cho chúng tôi những cảm nhận như vậy,  xin cảm ơn Thầy vì những vần thơ đầy tâm huyết, xin kính chúc Thầy cùng gia đình mạnh khỏe, hạnh phúc, tiếp tục có những cống hiến xuất sắc cho sự nghiệp cách mạng. Xin cảm ơn thầy, người thầy giáo của những vần thơ tuyệt tác.